Polska Południowa

Okrągła wieża ciśnień w Opolu Opole. Wieża ciśnień, 1892-1896 r. (foto T. Kochanowski)
Wieża ciśnień w Otmuchowie Otmuchów, woj. opolskie - wieża ciśnień z 1920 r. (foto M. Kucharczyk)
Widok z lotu ptaka na Głogówek, po lewej stronie widoczna wieża ciśnień Głogówek, woj. opolskie. Wieża ciśnień, 1902 r. (arch. Urząd Miasta Głogówek)
Budynek studni fortecznej w Kędzierzynie-Koźlu Kędzierzyn-Koźle, woj. opolskie - unikatowa studnia forteczna z 1780 r. (foto K. Król)
Budynek zabytkowej stacji uzdatniania wody w Paczkowie Paczków, woj. opolskie - stacja uzdatniania wody z 1901 r. (foto M. Kucharczyk)
Kamienna studnia otoczona dachem wspartym na kolumnach w Otmuchowie, w tle zamek biskupów wrocławskich Otmuchów, woj. opolskie - studnia na zamku biskupów wrocławskich, którego historia sięga XIII wieku - patrząc do owej studni, wyraźnie widać w niej wejście do lochów i podziemnych tuneli, które ponoć biegną aż do twierdzy w Kłodzku! (foto M. Kucharczyk)

Nysa, woj. opolskie - Bismarcktrum (1907 r.) - takie monumentalne wieże wznoszono jako swoiste pomniki dla uczczenia kanclerza Otto Bismarcka- wokół organizowano różne uroczystości narodowo-patriotyczne. W 1924 r. wieżę zaadaptowano do potrzeb wodociągowych - funkcjonowała do II wojny światowej (foto M. Kucharczyk)

 

 

Nysa, woj. opolskie - "Piękna Studnia" powstała w 1686 r. - fundatorem był burmistrz Kasper Naas. Cembrowinę wykonano ze sławniowickiego marmuru, zdobią ją główki aniołów, postaci smoków i bestii. Studnia została nakryta wspaniałą kratą, wykutą przez Wilhelma Hellewega - arcydzieło barokowej sztuki kowalskiej (foto M. Kucharczyk)

Pracownicy wodociągów w Kluczborku na fundamentach budowanej przepompowni ścieków Kluczbork. Budowa przepompowni ścieków, 1905 r. (arch. Hydrokom Kluczbork)
Mężczyźni nadzorujący budowę sieci wodociągowej i robotnicy stoją nad wykopanym rowem kanalizacyjnym w Kluczborku Kluczbork. Budowa kolektora sieci kanalizacyjnej, 1909 r. (arch. Hydrokom Kluczbork)
Robotnicy z łopatami wykopujący fundamenty pod budynek przepompowni ścieków w Kluczborku, początek XX wieku Kluczbork. Budowa przepompowni ścieków, 1906 r. (arch. Hydrokom Kluczbork)
Budynek stacji uzdatniania wody w Kluczborku Kluczbork. Stacja uzdatniania wody, ok. 1950 r. (arch. Hydrokom Kluczbork)
Wnętrze przepompowni ścieków, widoczne pompy z dużymi kołami Kluczbork. Hala maszyn przepompowni ścieków, 1938 r. (arch. Hydrokom Kluczbork)
Pompa wodociągowa tłokowa z kołem zamachowym pośrodku w muzeum w Kluczborku Kluczbork. Pompa wodociągowa tłokowa - Stacja Uzdatniania Wody, 1918 r. (arch. Hydrokom Kluczbork)

 

W 1874 r. zrobiono pierwsze odwierty w okolicach wsi Zawada i Karchowice, a osiem lat później zakończono prace wiertnicze przy najgłębszej studni

(215 m) - tzw. Karchowickiej Studni Głębinowej. W latach 1894-1895 przystąpiono do budowy kompleksu wodociągowego w Karchowicach. Wzniesiono wolno stojące budynki: stacji pomp, kotłowni parowej i administracyjne. Zainstalowano również konieczne zespoły pompowe o napędzie parowym. Zabytkowy zakład można zwiedzać bezpłatnie (www.gpw.katowice.pl)

 

 

W 1874 r. zrobiono pierwsze odwierty w okolicach wsi Zawada i Karchowice, a osiem lat później zakończono prace wiertnicze przy najgłębszej studni

(215 m) - tzw. Karchowickiej Studni Głębinowej. W latach 1894-1895 przystąpiono do budowy kompleksu wodociągowego w Karchowicach. Wzniesiono wolno stojące budynki: stacji pomp, kotłowni parowej i administracyjne. Zainstalowano również konieczne zespoły pompowe o napędzie parowym. Zabytkowy zakład można zwiedzać bezpłatnie (www.gpw.katowice.pl)

 

 

W 1874 r. zrobiono pierwsze odwierty w okolicach wsi Zawada i Karchowice, a osiem lat później zakończono prace wiertnicze przy najgłębszej studni

(215 m) - tzw. Karchowickiej Studni Głębinowej. W latach 1894-1895 przystąpiono do budowy kompleksu wodociągowego w Karchowicach. Wzniesiono wolno stojące budynki: stacji pomp, kotłowni parowej i administracyjne. Zainstalowano również konieczne zespoły pompowe o napędzie parowym. Zabytkowy zakład można zwiedzać bezpłatnie (www.gpw.katowice.pl)

 

 

W 1874 r. zrobiono pierwsze odwierty w okolicach wsi Zawada i Karchowice, a osiem lat później zakończono prace wiertnicze przy najgłębszej studni

(215 m) - tzw. Karchowickiej Studni Głębinowej. W latach 1894-1895 przystąpiono do budowy kompleksu wodociągowego w Karchowicach. Wzniesiono wolno stojące budynki: stacji pomp, kotłowni parowej i administracyjne. Zainstalowano również konieczne zespoły pompowe o napędzie parowym. Zabytkowy zakład można zwiedzać bezpłatnie (www.gpw.katowice.pl)

 

Jaz na rzece Biała Przemsza w Maczkach, przez który przepływa spiętrzona woda pokryta krami lodu Maczki, woj. śląskie. Stacja Uzdatniania Wody "Maczki"- jaz na rzece Biała Przemsza (arch. GPW S.A. Katowice)
Pracownicy wodociągów w Oświęcimiu układają rury wodociągowe - lata sześćdziesiąte XX wieku Oświęcim, woj. małopolskie. Budowa magistrali wodociągowej, 1964 r. (arch. PWiK Oświęcim)

 

Cieszyn, woj. śląskie - Studnia Trzech Braci. Jak głosi legenda, synowie legendarnego polskiego króla - Leszka III - Bolko, Leszko i Cieszko spotykali się tu po długiej rozłące i ciesząc się z tego spotkania postanowili założyć miasto Cieszyn, upamiętniając w nazwie fakt owego "cieszenia się". W miejscu ich spotkania znajdowało się źródło, a dzisiaj stoi słynna Studnia Trzech Braci (foto E. Feitzinger 1910 r., z arch. Muzeum Śląska Cieszyńskiego)

 

Członkowie Rady Miejskiej Cieszyna stoją przy ujęciu wody w Tyrze, z rury leci woda. Zdjęcie z końca XIX wieku Członkowie Rady Miejskiej Cieszyna przy ujęciu wody w Tyrze (Zaolzie) dla Cieszyna - foto H. Jandaurek, 1894 r. (arch. Muzeum Śląska Cieszyńskiego)
Członkowie Rady Miejskiej Cieszyna stoją przy budynku ujęcia wody w Ołdrzychowicach, początek XX wieku Ujęcie wody w Ołdrzychowicach (Zaolzie) dla Cieszyna, ok 1900 r. (foto arch. Muzeum Śląska Cieszyńskiego)
Budowa zapory rzecznej w Wapienicy, widoczna drewniana konstrukcja zapory, wokół niej las Bielsko- Biała. Zapora w Wapienicy, budowa ok. 1930 r. (arch. AQUA S.A.)
Współczesny widok z lotu ptaka na zaporę w Wapienicy i utworzony przy niej zbiornik wodny otoczony lasem Bielsko- Biała. Zapora w Wapienicy (arch. AQUA S.A.)

 

Gliwice, ul. Edisona 16, woj. śląskie. Unikatowe Muzeum Techniki Sanitarnej zlokalizowane na terenie Centralnej Oczyszczalni Ścieków w budynku starej pompowni z lat 1909-1911, należącej do dawnej oczyszczalni. Zainstalowane tu zabytkowe urządzenia, działające od początku istnienia obiektu, obrazują dawną technologię oczyszczania ścieków (www.pwik.gliwice.pl) (foto Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego w Katowicach)

 

 

Gliwice, ul. Edisona 16, woj. śląskie. Unikatowe Muzeum Techniki Sanitarnej zlokalizowane na terenie Centralnej Oczyszczalni Ścieków w budynku starej pompowni z lat 1909-1911, należącej do dawnej oczyszczalni. Zainstalowane tu zabytkowe urządzenia, działające od początku istnienia obiektu, obrazują dawną technologię oczyszczania ścieków (www.pwik.gliwice.pl) (foto Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego w Katowicach)

 

 

Gliwice, ul. Edisona 16, woj. śląskie. Unikatowe Muzeum Techniki Sanitarnej zlokalizowane na terenie Centralnej Oczyszczalni Ścieków w budynku starej pompowni z lat 1909-1911, należącej do dawnej oczyszczalni. Zainstalowane tu zabytkowe urządzenia, działające od początku istnienia obiektu, obrazują dawną technologię oczyszczania ścieków (www.pwik.gliwice.pl) (foto Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego w Katowicach)

 

 

Gliwice, ul. Edisona 16, woj. śląskie. Unikatowe Muzeum Techniki Sanitarnej zlokalizowane na terenie Centralnej Oczyszczalni Ścieków w budynku starej pompowni z lat 1909-1911, należącej do dawnej oczyszczalni. Zainstalowane tu zabytkowe urządzenia, działające od początku istnienia obiektu, obrazują dawną technologię oczyszczania ścieków (www.pwik.gliwice.pl) (foto Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego w Katowicach)

 

Okrągła wieża ciśnień w Gliwicach wykonana z czerwonej cegły Gliwice, ul. Sobieskiego 2. Komunalna wieża ciśnień, 1918 r. (foto Urząd Miasta Gliwice)
Wykonana z kamienia wieża ciśnień w Myszkowie - Będuszu Myszków-Będusz, woj. śląskie. Wieża ciśnień na terenie zespołu dworskiego z XIX wieku (foto M. Łoś)
Centrum Rudy Śląskiej, po lewej zabytkowa kamienica z umieszczonym na niej zegarem słonecznym, w środku okrągła wieża ciśnień Ruda Śląska, woj. śląskie - dwa symbole miasta; zegar słoneczny (na ścianie kamienicy po lewej) oraz "baszta"- zabytkowa wieża wodna (foto PWiK)

 

Zabrze, woj. śląskie - wieża ciśnień przy ul. Zamoyskiego (wysokość 46 m, pojemność rezerwuaru 2 tys. m³) wybudowana w latach 1907-1909 dostarczała wodę dla znacznej części Zabrza, Maciejowa, Sośnicy i warsztatów naprawy lokomotyw w Gliwicach. Jej projekt wykonali architekt August Kind i królewski radca budowlany Friedrich Loose. Na dole mieściły się kiedyś mieszkania i biura (arch Muzeum Miejskie w Zabrzu)

 

 

Zabrze, woj. śląskie -wieża kominowo-ciśnieniowa na terenie szpitala klinicznego o wysokości 39 m, wzniesiona na terenie szpitala wybudowanego w 1858 r. przez górniczą Spółkę Bracką. W ramach rozbudowy szpitala realizowanej w latach 1904-1905 wg projektu berlińskiego architekta Arnolda Hartmanna, wybudowano kotłownię, maszynownię z charakterystyczną wieżą ciśnień, pralnię i kuchnię (arch. Muzeum Miejskie w Zabrzu)

 

Budynek zakładu produkcji wody Zawada w Karchowicach Karchowice, woj. śląskie - zabytkowy Zakład Produkcji Wody "Zawada", 1894-1895 (foto Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego w Katowicach)

 

Kraków - siedziba MPWiK, ul. Senatorska 1. Budowę głównej siedziby ukończono w 1913 r. Na terenie zakupionym przez Zarząd w 1913 r. wzniesiono czterokondygnacyjny dom administracyjny mieszczący: biura Zarządu, mieszkania urzędników technicznych, skład i stację prób wodomierzy oraz kotłownię; warstwy obejmujące: odlewnię, halę obrabiarek, halę automatów do wyrobu części do wodomierzy, tartak oraz stolarnię; garaże; portiernię z pomieszczeniami socjalnymi dla robotników i mieszkaniem kierowcy; stajnię oraz wozownię. Obecnie znajdują się tutaj wyłącznie pomieszczenia biurowe (foto M. Kucharczyk)

 

 

Kraków- siedziba MPWiK, ul. Senatorska 1. Budowę głównej siedziby ukończono w 1913 r. Na terenie zakupionym przez Zarząd w 1913 r. wzniesiono czterokondygnacyjny dom administracyjny mieszczący: biura Zarządu, mieszkania urzędników technicznych, skład i stację prób wodomierzy oraz kotłownię; warstwy obejmujące: odlewnię, halę obrabiarek, halę automatów do wyrobu części do wodomierzy, tartak oraz stolarnię; garaże; portiernię z pomieszczeniami socjalnymi dla robotników i mieszkaniem kierowcy; stajnię oraz wozownię. Obecnie znajdują się tutaj wyłącznie pomieszczenia biurowe (foto M. Kucharczyk)

 

 

Kraków- Zakład Wodociągowy w Bielanach (1901 r.) czerpał wodę podziemną przez zespół studzien wierconych na lewym brzegu Wisły. Woda trafiała do studni zbiorczej na terenie zakładu, a pompy tłokowe napędzane maszynami parowymi, tłoczyły ją dalej do zbiornika początkowego na Górze św. Bronisławy, skąd grawitacyjnie spływały do miasta. Rosnące zapotrzebowanie, przekraczające wydajność terenu wodonośnego, przyczyniło się do produkcji tzw. sztucznej wody gruntowej. Woda przepompowywana z Wisły przesączała się przez piaszczyste dno specjalnych basenów infiltracyjnych, osadzając na jego powierzchni zanieczyszczenia i przenikała do przepuszczalnych warstw gruntu, skąd była ujmowana za pomocą studzien wierconych. Po stu latach od uruchomienia, zakład nadal pracuje i jest żywym świadectwem dawnych technik inżynierskich i zmian, jakim one podlegały na przestrzeni minionego wieku (foto M. Kucharczyk)

 

Budynki zakładu wodociągowego w Bielanach w Krakowie (foto M. Kucharczyk)
Budynki wodociągów w Bielanach w Krakowie, u góry na budynku widoczny herb miasta (foto M. Kucharczyk)

 

Kraków- Zaklad Uzdatniania Wody Bielany - pomimo stosunkowo niewielkiej zdolności produkcyjnej jest nadal ważnym ogniwem w pracy całego systemu wodociągowego, pełniąc funkcję awaryjnego źródła zasilania na wypadek konieczności czasowego wyłączenia któregoś z pozostałych ujęć (foto M. Kucharczyk)

 

Zabytkowe budynki wodociągów w Bielanach w Krakowie (foto M. Kucharczyk)
Budowa ujęcia wody w Dolinie Jaworzynki w Zakopanem, robotnicy na tle fundamentów i rusztowań Zakopane, woj. małopolskie - ujęcie w Dolinie Jaworzynki - komory uzbrojeń - foto H. Schabenbeck - 1929 r. (arch. WBZM)
Drewniana studnia w Zakopanem po lewej, po prawej budynek willi Koliba. Zdjęcie z końca XIX wieku Zakopane, woj. małopolskie - studnia przy willi "Koliba"- 1894 r. (fot. A. Święch)
Robotnicy układają w wykopach rury kanalizacyjne w Zakopanem, na pierwszym planie rozkopana ulica, dalej robotnicy i kamienice Zakopane, woj. małopolskie - budowa kanalizacji na ul. Krupówki - foto Stanisław Mirecki- 1937 r. (arch. WBZM)
Przedstawiciele Rady Gminy w Zakopanem stoją przed zbiornikiem wody w Kuźnicach Zakopane, woj. małopolskie - zbiornik w Kuźnicach - oficjalne przejęcie wodociągu od wykonawcy przez Radę Gminy - 21 października 1908 r.

Furmanów, woj. świętokrzyskie - gichtociąg (1877 r.) czyli... winda wodna (wieża wyciągowa) - wykorzystywana w dawnych hutach jako urządzenie do transportowania wsadu do pieca hutniczego - działała dzięki przepompowywaniu wody pomiędzy zbiornikami na różnych poziomach i wykorzystywaniu zasady naczyń połączonych (foto M. Kucharczyk)

Zawór ze wskaźnikiem ciśnienia na zabytkowej pompie w zakładzie produkcji wody ZAWADA w Katowicach Zabytkowy Zakład Produkcji Wody ZAWADA wpisany na listę Narodowych Dóbr Kultury (foto Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego w Katowicach)

ZAUFALI NAM

NOWA PUBLIKACJA

WYDAWCA

 

Quixi Media Sp. z o.o.
ul. Jana Matejki 1a
85-061 Bydgoszcz
telefon: +48 52 5513766

 

Wersja do druku Wersja do druku | Mapa witryny
© Antoni Bochen